مشخصه‌های شعر دفاع مقدس - گزارش نشست تخصصی «شعر دفاع مقدس و مخاطب»- رسانه انقلاب

مشخصه‌های شعر دفاع مقدس

گزارش نشست تخصصی «شعر دفاع مقدس و مخاطب»

نشست-شعر-دفاع-مقدس

رسانه انقلاب: نخستین نشست تخصصی «شعر دفاع مقدس و مخاطب» با حضور اساتید «سودابه امینی»، «سیداحمد نادمی»، «محمود اکرامی»، «مجید سعدابادی» و به میزبانی کتابخانه دفاع مقدس و بنیاد حفظ و نشر آثار دفاع مقدس برگزار شد.
در ابتدای این نشست «سیداحمد نادمی» درباره تعریف شعر دفاع مقدس گفت: «سیدحسن حسینی» کتابی با عنوان «شعر جنگ و دفاع مقدس» دارد که در آن تعریف‌های زمانمندی را بر اساس زمابندی شعر انقلاب ارائه داده است، البته اگر نظرات پژوهشگران دیگر درباره شعر دفاع مقدس را هم ارائه دهیم می‌بینیم که رویکردهای دیگری در این زمینه وجود دارد.
وی با بیان اینکه یک توصیف عصری و متناسب با زمان امروز از شعر دفاع مقدس ارائه می‌دهد، ادامه داد: تقسیم‌بندی‌ها به شناخت حوزه‌های مختلف در زمان‌های متفاوت کمک می‌کند و اگر بخواهیم از محدوده فرهنگی خود فراتر رفته و در محدوده عام شعر صحبت کنیم، باید بگوییم که شعر جنگ به طور قطع یک پدیده ادبی است که از ابتدای برخاستن هنر از کلام و شکل گیری شعر وجود داشته است.
در ادامه «سیداحمد نادمی» گفت: اگر بخواهیم برای کسی که خارج از فرهنگ ما حضور دارد، شعر دفاع مقدس را تعریف کنیم، چگونه تعریفی باید ارائه دهیم؟ چرا که ما قطعاً باید از کلمات استاندار جهانی استفاده کنیم، از این رو صریح می‌گویم در فضای ادبی ما می‌توانیم از شعر جنگ صحبت کنیم، ولی این شعر هیچ ارتباطی با شعر دفاع مقدس نداشته باشد.
وی با بیان اینکه ما مقوله‌ای به معنی دفاع در ادبیات دینی‌مان نداریم، اظهار داشت: در اصل ما می‌خواهیم با این کلمات یک رویداد فرهنگی را در ایران مشخص کنیم، در حالی که در ادبیات جهان مبحثی به اسم ادبیات دفاع مقدس نداریم، ولی دنیا ادبیات مقاومت را می‌شناسد. با این حال همه معتقدند که تمامی این مقوله‌ها زیرمجموعه ادبیات جنگ هستند.
«نادمی» با بیان اینکه همه موضع‌گیری‌های شاعر نسبت به اتفاقات خصمانه‌ای که همچنان وجود دارد جز ادبیات جنگ است، تصریح کرد: در حقیقت وقتی به پیشینه شعر دفاع مقدس نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که در زمان‌های دور هم جنگ در اشعار شاعران وجود داشته، همانطور که وقتی به صورت عمقی به پدیده انقلاب اسلامی در پایان قرن بیستم نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که چون آمریکا از انقلاب ما احساس خطر می‌کرد؛ بنابراین دست به خلق القاعده و داعش در منطقه زده است.
در ادامه «محمود اکرامی‌فر» گفت: وقتی صحبت از جنگ می‌شود در حقیقت به ماهیت زد و خورد اشاره می‌کنیم، ولی وقتی اسم از دفاع می‌آید، در حقیقت درباره یک مقوله مقدس صحبت می‌کنیم، البته دفاع یک امر غریضی است و دفاع از اعتقادات هم ارزش‌های عام و جهان شمول به شمار می‌رود، از این رو معتقدم شعر جنگ با شعر دفاع مقدس و شعر پایداری مقوله جدا از هم هستند.
وی با بیان اینکه ۴ مرحله در شعر دفاع مقدس وجود دارد، تصریح کرد: یک مرحله بسیج مردم توسط شاعران برای حضور در جبهه‌ها است که در این مرحله شعر با آهنگ همراه بود، مرحله دوم حضور شاعران در جبهه‌ها است که شعر توصیفی دفاع مقدس شکل می‌گیرد و مرحله بعدی تمام شدن جنگ است که در حقیقت شعر تبیینی دفاع مقدس را در این مرحله شاهد هستیم.
«اکرامی‌فر» با اشاره به مرحله چهارم شعر دفاع مقدس اظهار داشت: مرحله چهارم، مرحله شعر اجتماعی دفاع مقدس است. درست است که جنگ در میدان تمام شده، ولی هنوز تبعات آن در اجتماع ادامه دارد و برای همین شاهد شعر اجتماعی دفاع مقدس هستیم.
«اکرامی‌فر» تصریح کرد: شعر دفاع مقدس مترادف با شعر جنگ نیست و قطعاً این دو با هم متفاوت هستند و معتقدم شعر مقاومت فلسطین شعر دفاع مقدس نیست، بلکه شعر مقاومت و یا شعر پایداری محسوب می شود، چرا که  ما از دفاع مقدس تعریف خاصی داریم که مربوط به یک بازه زمانی، در یک مکان و یکسری افراد است.
«اکرامی‌فر» همچنین بیان داشت: تصور می‌کنیم مسائل اجتماعی را باید با نگاه ادبی بیان کنیم، در حالی که همیشه اینطور نیست؛ البته با علمی صحبت کردن موافق هستم، ولی اگر ما ادبیات دفاع مقدس را در وهله اول به خوبی بشناسیم -در حالی که امروز اینگونه نیست-، می‌توانیم آن را با زبان علمی خودمان البته زبانی که قابل تحلیل باشد نه قابل تقلیل به دنیا معرفی کنیم.
وی با بیان اینکه با بخشی از نگاه «دکتر نادمی» مخالف هستم، گفت: اینکه عنوان شد آمریکا از ترس انقلاب اسلامی داعش را ایجاد کرد، نگاه غلطی است، چرا که دنیا خود به سمتی پیش می‌رفت که داعش ایجاد شود و اصلاً نباید خودمان را دلیل ایجاد آن بدانیم.
در ادامه «سودابه امینی» گفت: شعر دفاع مقدس را زیرشاخه ادبیات مقاومت و پایداری می‌دانم چرا که ما در طی هشت سال جنگ مقاومت را تجربه کردیم، البته قطعاً بعد از جنگ از هیجان ماجرا در خطوط مرزی کم شد، ولی در جامعه همچنان تبعات جنگ وجود دارد و وظیفه شاعر این است که درباره تبعات جنگ صحبت کند.
خانم «امینی» بیان داشت: در شعر دفاع مقدس ما تعریف و محدوده‌ای برای شاعر داریم که بر اساس آن به شاعر می‌گوییم که در کدام حوزه بیشتر بر مدار دفاع حرکت کند تا مدار خشونت و تعرض، با این حال وحدت کلمه کلیدی دفاع ماست که باید در همه زمینه‌های فرهنگی مدنظر قرار بگیرد.
وی تصریح کرد: شعری که دچار عجز و ناتوانی باشد شعر دفاع مقدس نیست، چرا که این نوع شعر باید هویت ملی و مذهبی را برانگیزد تا بتوانیم بگوییم شعر دفاع مقدس سروده شده است.
«مجید سعدآبادی» از دیگر شاعران حاضر در این نشست نیز در ادامه آن گفت: فرض را بر این بگذاریم که داخل ساختمانی هستیم که اطراف آن کاملا جنگ در جریان است و از یک پنجره نگاه می‌کنیم و متوجه می‌شویم و در همان ساختمان یک نفر دوست خودش را می‌کشد، این مسئله همان شعرها و کارهای بی‌ارزش درباره دفاع مقدس است، حال اگر از پنجره دیگر ببینیم که کسی اورکت خودش را در می‌آورد بعد به روی مین می‌رود، باید بگوییم که این پنجره همان آثار خوب و ارزشی در حوزه دفاع مقدس را نشان‌مان داده است.
«سعد آبادی» در ادامه همچنین گفت: یکی از سوالات ایجاد شده این است که چرا بنیاد حفظ و آثار شعر دفاع مقدس همچنان باید از شعر دفاع مقدس حمایت کند که در پاسخ به این سوال باید بگوئیم که اولین دلیل آن این است مسیری که ایجاد شده از بین نرود، در حقیقت بنیاد به دنبال ایجاد سبک در حوزه شعر دفاع مقدس نیست، بلکه می‌خواهد آثار فاخری در این زمینه تولید شود.

هم چنین بخوانید:

آشتی ادبیات جنگ و ادبیات کلاسیک

حدود و ثغور محتوایی ادبیات پایداری

ادبیات جنگ مقدس از ابتدا تا کنون

به این مطلب امتیاز دهید:
12345 (رای دهید)
Loading...

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه می‌گذارد

مطلع شدن از

Top