نویسنده‌ای برای جنگ - تأملی بر سبک جنگ نگاری «هانریش بل» نویسنده آلمانی - رسانه انقلاب

نویسنده‌ای برای جنگ

تأملی بر سبک جنگ‌نگاری «هانریش بل» نویسنده آلمانی

نویسنده: کامران پارسی نژاد
هانریش بل- تأملی بر سبک جنگ نگاری «هانریش بل» نویسنده آلمانی

رسانه انقلاب: در اروپا نویسندگان بزرگی چون «هانریش بل» غالب داستان‌های خود را به جنگ ویرانگر اختصاص دادند و توانستند با دقت و ریزبینی خاصی مسائل جنگ را از جنبه‌های فلسفی، اجتماعی، سیاسی و مذهبی بررسی و واکاوی کنند.

در آن دوران جنس نگاه نویسندگان داستان جنگ در اروپا بسیار متفاوت با آمریکا بود. در اروپا طرح مباحث اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بستر داستان‌های جنگ از اهمیت به سزایی برخوردار بود. در داستان‌های جنگی غالباً تحولات اقتصادی مهمترین عامل وقوع رویدادهای بزرگی چون جنگ و کشتار به حساب می‌آیند. همچنین در داستان‌های اروپایی تحولات بنیادینی که جنگ در جامعه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی ملل ایجاد ‌کرده مورد ارزیابی و تحلیل قرار می‌گیرد. در این راستا نویسندگان اروپایی برای رسیدن به اهدافی این‌چنینی می‌بایست به پژوهش‌های عمیقی دست زنند. «هانریش بل»، به زعم بسیاری از تحلیلگران عرصه ادبیات داستانی از شاخص‌ترین نویسندگان آلمان به حساب می‌آید. در داستان‌های کوتاه جنگی «بل» مضامینی چون پیشینه تاریخی، اجتماعی و فرهنگی آلمان، نوع دوستی، وجدان، حاکمیت هنجارهای اجتماعی بیش از هر چیز مورد توجه قرار گرفته است.

او فردی تجربه‌گرا است و بالطبع این روحیه در پیدایش سبک داستان نویسی او تاثیر گذار بوده است. او به دقت و با ریزبینی خاصی رویدادها و حوادث مرتبط با جنگ را رصد و در بستر داستان خود طرح می‌کند. «هانریش بل» شخصاً از ژانر داستان کوتاه برای خلق داستان جنگ بیشتر استقبال می‌کند. بی‌شک مذهب و خانواده تأثیر به سزایی در شکل گیری باورهای «بل» داشتند، جدای از این هنجارها و شرایط اجتماعی حاکم. جنگ جهانی اول، تورم دهه‌ ۱۹۲۰، رکود دهه‌ سی، جنگ جهانی دوم، ظهور و سقوط فاشیسم، شکوفایی اقتصادی دهه‌ پنجاه، تروریسم و… تمامی در ساخت داستان‌های کوتاه «بل» تاثیرگذار بوده‌اند. در پی آن «هانریش بل» در آثارش به ارزیابی پیامدهای جنگ پرداخت. وی غالباً با دید کاملاً منتقدانه به آلمان مدرن و ارزش‌های مادی‌گرایانه‌ جامعه‌ بعد از جنگ نگریست.

ورود به این وادی به منظور واکاوی تأثیر جنگ بر جامعه، مردم و فرهنگ باعث شد تا «هانریش بل» موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۷۲ شود. وی اصل اولیه داستان نویسی را تعهد و پایبندی به اصول می‌داند. او معتقد است که تعهد از دستور زبان شروع می‌شود و در مرحله بعد، هنرهای تصویری را در بر می‌گیرد. بل می‌گوید نویسنده باید بسیار کوشا باشد، برای خلق داستان زحمت بسیار بکشد، وظیفه شناس و متعهد باشد و این اوست که باید جایگاه خود را در جامعه ادبی و میان مردم بیابد. با بررسی نقطه نظرات «هانریش بل» مشخص می‌شود که برای خود او تعهد شرط اولیه به حساب می‌آید. او متعهد بودن نویسنده و هنرمند را عامل شکل‌گیری ادبیات و هنر می‌داند. او خود را مسئول در قبال جامعه می‌داند و حتی نمی‌تواند نسبت به نویسندگان و هنرمندان لاقید در همه ابعاد ادبی و هنری بی‌تفاوت باشد. در واقع فساد در طرح مضامین و محتوا و بی‌بند و باری در شکل گیری کارشان او را رنج می‌دهد و وا می‌دارد تا با آنها مقابله کند.

با تمامی این اوصاف «بل» کاری به شخصیت‌های داستان‌هایش آنچنان ندارد و اجازه می‌دهد تا آنها زندگی خصوصی خود را دنبال کنند. از این رو داستان‌های کوتاه جنگ «هانریش بل» جدای تصویرگری رویدادهای دلخراش جنگ، در فضایی مملو از خواسته‌ها و تعلقات فکریش شکل گرفته است. او خود در جنگ شرکت کرد و بالطبع توانست تألمات خود را در این وادی با ریزبینی مطرح کند.

این مطلب به نقل از کانال ادبیات پایداری منتشر شده است.

هم چنین بخوانید:

«مهدی آذر یزدی» ما

یک جنگ ضروری و زندگی بخش

به این مطلب امتیاز دهید:
12345 (رای دهید)
Loading...

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه می‌گذارد

مطلع شدن از

Top