این هنر باید مردمی شود - بررسی امکان تحقق نمایش مردمی - رسانه انقلاب

این هنر باید مردمی شود

بررسی امکان تحقق تئاتر مردمی / تئاتر و مردم ۱

نویسنده: محراب محمدزاده
نمایش مردمی

رسانه انقلاب: بحث‌های مختلفی طی سالیان متمادی در رابطه با نمایش مردمی با عناوینی چون تئاتر برای همه، تئاتر برای مردم و… مطرح شده است، اما  به دور از نگاه‌های مختلفی که در این حوزه وجود دارد و البته اکثر این نگاه‌ها یک‌سویه است، نگاه تازه‌ای را می‌توان در شرایط فعلی برای آن عنوان کرد. نگاهی که نمی‌گویند هنرمندان باید اثری مردم محور تولید کنند بلکه معتقد است باید گاهی مردم خود نیز به عنوان هنرمندانی خودجوش نسبت به اتفاقات مختلف ملی، مذهبی و سیاسی با استفاده از ابزار هنر واکنش نشان دهند.

در سال‌های گذشته همواره اجراهای جسته گریخته‌ای از آثار نمایشی به مناسبت ایام فاطمیه، ماه محرم و صفر، نمیه شعبان، ماه مبارک رمضان، هفته دفاع مقدس، دهه فجر و… در سالن‌ها، حسینیه‌ها و حتی منازل مسکونی اجرا شد که هر یک به فراخور مکانی و حیطه اطلاع‌رسانی، مخاطبان خاص خود را داشت. نمایش‌هایی که اعضای آن از کارگردان تا راهنمایان سالن از جنس «مردمی» هستند که تنها به جهت علاقه‌ و احساس تکلیف در این راه قدم گذاشته‌اند، افرادی که استعداد هنری خوبی دارند و حتی برخی از آن‌ها در این زمینه تحصیل کرده‌اند، اما به هر دلیل تنها در ایام ملی و مذهبی خاص از هنر خود بهره می‌گیرند.

نکته مثبت این افراد این است که شاید دارای شهرت رسانه‌‌ای و کشوری نباشند، اما آن‌قدر هنر دارند که افراد با استعداد را از دل مردم می‌یابند و با کمک آن‌ها نمایشی را روی صحنه می‌برند که هرشب ۵۰۰ نفر را از نظر فکری، فرهنگی، مذهبی، اعتقادی و اخلاقی تامین می‌کنند.

مقام معظم رهبری درباره مردمی شدن تئاتر در میان مردم تاکید دارند و در این رابطه می فرمایند: «جهت دیگر آن است که به هر حال هنر یک خصوصیت بشری است، یک خصوصیت انسانی است. نمی‌توان یک جامعه را تکامل داد اما هنر او را ندیده گرفت، مثل جسمی که بخشی از اعضای او رشد کند و برخی نه. هنر جزو اصلی مجموعه وجود بشری است. وقتی که در یک جامعه بشر بخواهد از لحاظ مادی، معنوی، فکری و ذهنی کمال پیدا کند، باید هنر در او رشد پیدا کند.
اعتقاد ما این است؛ یعنی این از اصول جهان بینی ماست که هنرها باید همه رشد کنند، از جمله هنر نمایش که از بسیاری از انواع دیگر هنر زبانِ رساتر و بلیغ تری دارد. البته امتیازاتی هم شعر یا قصه یا برخی هنرهای دیگر دارد که نمایش ندارد. اما یقیناً خصوصیاتی هم نمایش دارد که بقیه شعبه‌های هنر فاقد آن است. لذا بنده قویاً طرفدار این فکر هستم که به هنر نمایش بپردازیم. در گذشته هم ظاهراً این هنر خیلی در جامعه‌ی ما بین توده‌ها و قشرهای مردم جا نیفتاده بود و امروز که روز حضور همه جانبه مردم در صحنه‌های زندگی است این هنر باید مردمی شود و چقدر خوب است این که برادران گفتند در خیابان‌ها و گذرگاه‌ها ترتیب داده می‌شود، این کار اگر رواج پیدا کند بسیار کار خوب و جالبی است. منتها برادرانی که سررشته دار این امور هستند توجه کنند که هر چه هنر حساس‌تر و هر چه پیام مهم‌تر باشد، وسواس و دقت در مورد وسیله ابلاغ این پیام هم باید بیشتر باشد.»

گروه‌های مردمی بسیاری در شکل‌های مختلف همواره در حال فعالیت هستند و حاشیه مخاطبان ‌آن‌ها امکان دارد گاهی در سطح یک استان و گاهی هم در سطح یک کوچه‌ باشد، اما تاثیرگذار است. وقتی مردم برای مردم اثری را فارغ از اثر دیگر تولید می‌کنند، مخاطبان تنها برایشان قصه مهم می‌شود و به راحتی پیام نمایش را دریافت می‌کنند. شاید اگر در ایام مختلف سال نمایش‌هایی با هزینه‌های زیاد دولتی، کم‌تر و در زمان‌های محدود‌تر روی صحنه رفته‌ و می‌رود، اما در عوض نمایش‌های کوچک‌تر تنها در صورت در اختیار داشتن سالن یا اندکی امکانات و یا کمک هزینه‌ای اندک روی صحنه می‌روند. البته در این میان نمایش‌هایی که در مساجد، خیابان‌ها و خانه‌ها اجرا می‌شوند، حتی هزینه سالن‌ را هم ندارند.

وقتی سیاست‌های یکی از همین گروه‌های خودجوش فرهنگی به نام گروه فرهنگی خدام المهدی(عج) نگاه می‌کنیم، نوشته اند:«گروه فرهنگی خدام المهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از نظر مالی و یا سیاسی به هیچ حزب ، موسسه و یا نهادهای دولتی و یا غیر دولتی وابستگی نداشته و کلیه منابع مورد نیاز، توسط محبین و ارادتمندان حضرات معصومین «صلوات الله علیهم اجمعین» تامین می‌گردد. اعضاء گروه فرهنگی خدام المهدی «عجل الله تعالی فرجه» امید آن دارند که با بضاعت اندکشان بتوانند سهمی هرچند ناچیز در رفع غربت از مولای غریب طرید وحیدشان داشته باشند. حتی برای لحظاتی کوتاه لبخند رضایت را به لب مولایشان بنشانند. انشاالله/ شما نیز می‌توانید در مسیر خدمتگزاری به آن یار غایب ازنظر همراه ما باشید.»

این دست گروه البته به فکر فروش بلیط آن هم به طوری که در تئاتر ایران مرسوم است نیستند(۱) و به صورت رایگان میزبان مردم هستند. نمایشی که هنرمندان آن قراردادی نبسته‌اند و البته سرمایه‌دارانی نیستند که به خاطر تنوع به سراغ بازی در تئاتر آمده‌ باشند. بلکه افرادی هستند که هم چون دیگر اقشار مردم حقوقی معمولی دارند. اما شاید به جای یک خواب عصرگاهی و فعالیت های تفریحی روی صحنه تئاتر رفته‌اند تا از اعتقادات خود سخن بگویند و خوشحال باشند که هر شب ۵۰۰ نفر حرف آن‌ها را می‌شنوند. اینجاست که سخن امام خمینی(ره) به واقع معنا می‌شود که می‌فرمایند:«تئاتر منبر است، حتی فراتر از آن»

۱- بلیط تئاتر در ایران با قیمت پایه ۱۰ هزار تومان آغاز و تا ۸۰ هزار تومان -هم می‌رود. البته میانگین قیمت بلیط تئاتر ۳۵ هزار تومان برآورد شده است.

همچنین بخوانید:
تئاتر مردمی زیر یک خروار خاک

به این مطلب امتیاز دهید:
12345 (رای دهید)
Loading...

دیدگاه بگذارید

1 دیدگاه روشن "این هنر باید مردمی شود"

مطلع شدن از
دسته بندی بر اساس:   جدیدترها | قدیمی ترها | بیشتر رای داده شده

تیاتر هم عجب چیز عجیبی است تا حالا اینطوری تئاتر رو ندیده بودم فکر نمی کردم رهبری هم اصلا در مورد تئاتر اینطوری نظر داده باشن خدایا ممنون به خاطر چنین رهبر عالم و دانایی


Top