راهبردهای مدیریت در رسانه - راهبردهای مدیریت رسانه در نشست مدیریت رسانه رسانه انقلاب

چالش‌های مدیریت فضای مجازی

بررسی راهبردها و چالش‌های مدیریت فضای مجازی در نشست مدیریت رسانه

بررسی راهبردها و چالش‌های مدیریت فضای مجازی در نشست مدیریت رسانه

رسانه انقلاب: نشست تخصصی مدیریت رسانه در تاریخ ۸ آبان ۹۶ با حضور «دکتر میناوند»_استاد دانشگاه صداوسیما، استاد «حمید ضیایی پرور»_روزنامه‌نگار، پژوهشگر، استاد روابط عمومی الکترونیک و ارتباطات و معاون مرکز رسانه دیجیتال وزارت ارشاد و «دکتر حسن نجفی سولاری»_مشاور عالی معاونت رسانه مجازی صدا و سیما در دانشگاه صداوسیما تشکیل شد. در ادمه به مشروح این نشست می‌پردازیم.


دکتر میناوند به عنوان اولین سخنران گفت:  در فضای مجازی تقریباً همانند نسل‌های قبلی رسانه‌هایی که ظهور می‌کردند، عمل بر نظرشان پیشی گرفته است.
از آنجا که سرعت تبدیل شدن هر کدام از نسل‌های رسانه به رسانه عمومی و فراگیر به مرور زمان کم و کمتر شده است، این غافلگیری نظری در این پارادایم جدید ارتباطی بیشتر از گذشته خود را نشان می‌دهد.

وی در تشریح بحث خود افزود: ضمن این که مختصات فکری و هویتی جوامع مختلف هم متفاوت است و ما باید در این نظریه‌پردازی‌ها نیازها و مختصات جامعه خود را در نظر بگیریم. به طور کلی در بحث نقشه نظری و مسائلی که در این زمینه مطرح شده است، در تئوری‌پردازی برای فضای مجازی می‌بینیم که در کل چند سوال اساسی مطرح شده است.

یکی از سوالات اساسی که مطرح شد این است که: این شبکه‌ها چگونه برای یادگیری و آموزش قابل استفاده است؟
چگونه می‌توان از شبکه‌های اجتماعی برای گسترش سیستم‌های آموزشی استفاده کرد و قابلیت‌های این رسانه‌ها برای این کار چیست؟

نکته دوم این بود که «مارکتینگ»، تجارت و مسائل مربوط به تجارت و اقتصاد یکی از شاخه‌های اصلی در حوزه مدیریت رسانه است. این موضوع بیشتر در کشورهایی است که رسانه‌ها جنبه خصوصی دارند. مسئله ابعاد و عملکردهای اقتصادی، تجاری، کسب و کار و بازاریابی رسانه‌های جدید در مباحث نظری نسل اول را دارد.

دکتر حسن نجفی سولاری فعال رسانه ای به عنوان دومین سخنران در ادامه افزود: بحث من در ادامه بحث دکتر میناوند است. در یک سر طیف، گروهی از نظریه‌پردازان معتقدند اساساً مدیریت رسانه در فضای مجازی مقدور نیست. مقابل این طیف دیدگاه دیگری وجود دارد که می‌گوید اساساً فضای مجازی به وجود آمده تا قدرت کنترل و مدیریت پیام را افزایش دهد. در هر دو دیدگاه افراد استدلال‌های متفاوت و بسیار قوی دارند. این طور نیست که بگویم یک گروه حرف بی‌ربطی می‌زند و گروه مقابل آن برای افزایش قدرت کنترل است. ببینیم واقعیت چیست.

ایشان افزودند: همه کسانی که عضو «ITU» و در زیرمجموعه آن بحث‌های متعدد محتوایی و خدماتی رسانه مبتنی بر «IT» را داشتند، ۵ ویژگی را برای ۲۰۳۵ پذیرفتند. تا ۲۰۳۵ باید این ۵ افق واقع شود. افق اول؛ هر کسی بتواند در این زیست بوم زندگی کند. افق دوم؛ هر جایی هستید بتوانید در این زیست بوم زندگی کنید. افق سوم؛ بسیار حساس است و الان شروع شده است.یک روزی می‌گفتیم رسانه یعنی تعامل انسان، ماشین، انسان! اساساً مدل ارتباطی این چنین بود. می‌گفتیم یک پیام داریم. این پیام را به فرستنده می‌دهیم که به یک گیرنده پیام منتقل کند. فرض کنیم ۳۶۰ درجه نگاه می‌کردیم باز می‌گفتیم گیرنده پیام، پیام را کد می‌کند و متقابلاً برای فرستنده پیام برمی‌گرداند. الان این چنین نمی‌گوییم. می‌گوییم تعامل انسان، ماشین، انسان نیست.

وی افزود:  همه اشیا رسانه می‌شوند. دیروز خبری را واحد مرکزی خبر منتشر کرد. بنگاه‌های معاملاتی ما مسلح به سرویسی شدند که به آن سرویس سی‌دی طلایی گفته می‌شود. یعنی سی‌دی تهیه می‌کنند و در بنگاه می‌گذارند که آدرس‌های متعدد و نقشه‌های متعدد در آن وجود دارد. کار راحت شده، یک کیوکد با هماهنگی مخابرات تعریف می‌کنند و هر کسی بخواهد خانه خود را بفروشد این کیوکد را روی در خانه نصب می‌کند. شما با موبایل خود کیوکد را می‌گیرید و می‌گوید که ابعاد خانه چقدر است و چطور می‌توان با صاحب‌خانه تماس گرفت و قیمت به چه صورت است. کیوکد را در اتوبوس‌ها الان می‌بینید. بنابراین «anything» واقع می‌شود. ویژگی مهم دیگری که الان واقع شده و توسعه می‌یابد هر زمان است. شما یک روزی مجبور بودید خبر ساعت دو را راس ساعت دو گوش کنید. الان چه الزامی دارید؟ هر وقت مایل بودید به آن دسترسی دارید.

این فعال رسانه ای در ادامه افزود: آخرین مسئله هر مدیا است. محدودیت مدیا ندارید. تا این لحظه بر اساس اطلاعات من ۵۶ نوع مدیا یا رسانه که فراگیر است، اسم آن را رسانه جمعی می‌گذاریم و حتی برخی نام آن را سرویس می‌گذارند، در اختیار داریم. وقتی شما شبکه دارید، شبکه گسترده هم هست و همه قابل دسترس می‌باشد پس هر نوع مدیایی را می‌توانید داخل آن بگذارید. اصلاً مدیا در این سیستم شکل می‌گیرد. پس هر کسی، در هر زمانی، در هر مکانی، توسط هر شیی، با هر نوع مدیایی می‌تواند در ارتباط باشد.

ایشان در خاتمه افزود: مدل منطقی برای نظام جمهوری اسلامی این است که از ابزار تکنولوژی حداکثر استفاده را کنیم اما حاکمیت، وظیفه هدایت، حمایت و نظارت بر مبنای تدوین سیاست و راهبرد را داشته باشد. محدوده عملیات لایه‌بندی می‌شود. جنس برخی از محتواها و سرویس‌ها امنیتی است و حساسیت بالایی دارد. برخی از محتواها اصلاً ضرورت «لگوراتوری» ندارد. ضرورت تنظیم‌گری ندارد. بهترین تنظیم‌گر در آن مجموعه‌ها خود مردم هستند. مهم این است که گفتمان افزایش سواد رسانه‌ای را ایجاد کنید و مردم مدیریت رسانه را انجام می‌دهند.

 

در ادامه استاد حمید ضیایی پرور به طرح بحث «مرور یا گاه‌شماری رویدادهای فضای مجازی از زمانی که اینترنت وارد ایران شد» پرداخت، ایشان گفتند: از سال ۱۳۷۶ اگرچه عملاً از سال ۷۲ اینترنت وارد ایران شد، ولی کاربری‌ها بعد از سال ۷۶ بعد از کنفرانس سران اسلامی در تهران، برای خیلی‌ها مشخص شد. تا الان به طور کلی دو استراتژی را شاهد هستیم و می‌توانم نام ببرم که در این حوزه از سوی دولت‌های مختلف با گرایش‌های سیاسی مختلف پیگیری شد.

وی افزود: استراتژی اول را سلبی می‌نامم. همه شما اگر به حافظه تاریخی خود مراجعه کنید حتماً دورانی را به یاد دارید که در مواجه با فضای مجازی سیاست بگیر و ببند حاکم بود. در بخش سخت‌افزاری شاهد بودید که دولت پای خود را روی کابل اینترنت گذاشته بود. یک روز می‌گفت لنگر کشتی آمده، آن سال‌ها چطور بود که کشتی رد می‌شد قطع می‌شد و الان چند سال است که رد نمی‌شود؟! به هر حال یک روز لنگر کشتی، یک روز چنگک بولدوزر، یک روز پهنای باند بود. همه ما طعم اینترنت ۲۵ کیلو بایت بر ثانیه را چشیدیم. بر اساس گزارش‌هایی که وجود دارد ما در همان چیزهایی که می‌خواستیم فیلتر کنیم، کاربران ایرانی رتبه اول را داشتند. درست یا غلط راه را پیدا می‌کردند و می‌رفتند. نتیجه آن شد که در حوزه سیاست سلبی تا انتهای خط جلو رفتیم و نتیجه نگرفتیم. همانطور که در مورد ویدئو، ماهواره و خیلی پدیده‌های تکنولوژیک دیگر همین سیاست را داشتیم.

این پژوهشکر در ادامه افزود: چرخش اصلی در این حوزه در سال ۱۳۹۰ با حکمی که مقام معظم رهبری برای تشکیل شورای عالی فضای مجازی دادند، رخ داد. در واقع به حکم سال ۹۰ بازگردید؛ در بهمن سال ۹۰ مقام معظم رهبری حکمی را صادر کردند که همه دستگاه‌های موازی با فناوری اطلاعات موظف شدند از این شورا تبعیت کنند و شورای بسیار خوبی در سطح سران قوا شکل گرفت. برای اولین بار در اسناد بالادستی ایران، در یک سند که حکم رهبری بود ذکر شد که از ظرفیت‌های فضای مجازی در کنار آسیب‌هایی که دارد، برای توسعه کشور باید استفاده شود. در واقع با این رویکرد بود که اعضای جدیدی با تفکرات جدید به این حوزه وارد شدند و البته بگذریم که این شورا ضعف داشته یا کارکرده یا نکرده است. این چرخش استراتژیک در سیاست‌های ایران نسبت به فضای مجازی صورت گرفت. تقریباً ۲ سال ابتدائی شورای فضای مجازی در حالت کما به سر می‌برد و بعضاً جلسات این شورا تشکیل نمی‌شد یا چالش‌هایی داشتند که دعوای مسلحانه بر سر تصرف مرکز تحقیقات مخابرات بین حراست سازمان ارتباطات یا بخشی از آنجا بود. تا این حد چالش‌ها شدید شده بود.

وی گفت: از سال ۹۲ به بعد مصادیق سیاست ایجابی شکل گرفت.  بلافاصله اپراتور نسل سوم، رایتل و نسل‌های ۴ و ۴/۵ آمد. ما آن زمان خجالت می‌کشیدیم که افغانستان هم در حوزه تکنولوژی از ما جلوتر است. الان می‌توانیم بگوییم هم‌پای کشورهای پیشرفته از این فناوری‌ها استفاده می‌کنیم.

ایشان در خاتمه گفتند: سعی کردیم در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از ظرفیت‌هایی که برای حمایت از تولیدکنندگان محتوا وجود دارد، در حدی که توان ما است استفاده کنیم ولی حدس می‌زنیم دوران آینده دوران پرفراز و نشیبی خواهد بود. استعداد بسیار قدرتمند و برتری در داخل داریم. گنجینه‌ها و ظرفیت‌های بسیار قوی داریم. ولی این که بتوانیم اینها را بر بستر فضای مجازی استفاده کنیم و دل‌های تشنه ایران و جهان را از این منبع سیراب کنیم، چالش اصلی است که با آن مواجه هستیم و احتمالاً در ۵ سال آینده مسئله اصلی کشور همین خواهد بود.

به این مطلب امتیاز دهید:
12345 (رای دهید)
Loading...

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه می‌گذارد

مطلع شدن از

Top