تماشگر مستمر برای تئاتر تربیت نکردیم - مصاحبه با معصومی درباره تئاتر مردمی - رسانه انقلاب

تماشگر مستمر برای تئاتر تربیت نکردیم!

مصاحبه با «توحید معصومی» مسئول امور تئاتر استان‌های حوزه هنری درباره "تئاتر مردمی"

مصاحبه با «توحید معصومی» مسئول امور تئاتر استان‌های حوزه هنری درباره "تئاتر مردمی"

رسانه انقلاب:«پویش تئاتر مردمی ققنوس»، یکی از معدود حرکت‌هایی است که در فضای تئاتر و نمایش درصدد طی مسیری است که به وسیله آن فاصله بین مردم و تئاتر را کم کند. فاصله‌ای که موجب شده تا به خاطر آن، بخش قابل توجهی از مردم کاری به کار تئاتر نداشته باشند و تعداد بسیار معدودی از مردم آن هم در کلان شهرها علاقه‌مند به تماشای آن در سالن‌های شهر باشند. به منظور تبیین مفهوم تئاتر مردمی به سراغ آقای «توحید معصومی» مسئول امور تئاتر استان‌های مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری رفتیم و گفتگویی در خصوص این مفهوم با ایشان داشتیم.

تعریف شما از تئاتر مردمی چیست؟

بسم الله الرحمن الرحیم. بنده اساساً به این نوع تقسیم بندی اعتقادی ندارم، ولی برای اینکه تعریفی داشته باشیم که به چه نوع تئاترهایی می‌توان تئاتر مردمی گفت، باید بگویم تئاتری که از لحاظ مضمون و تم مسائل و مشکلات مردم را بیان می‌کنند، تئاتر مردمی است، تئاتری که بدون واسطه، ارتباط عام و فراگیری را می‌توانند با مردم برقرار کنند که در ذیل آن می‌توان به تئاتر خیابانی نیز اشاره کرد یا تئاتر بچه‌های مسجد که در آن به جای آنکه مردم به دیدن تئاتر بیایند این گروه تئاتر است که به میان مردم می‌رود و نمازگران بین دو نماز فرصتی پیدا می‌کنند که تئاتر بچه‌ها را تماشا کنند. طبیعتاً در این بین نمایشی تأثیرگذار خواهد بود که از جنس مشکلات و حرف‌های دل مردم باشد.

پس شما مولفه نزدیکی مردم به تئاتر را از مولفه‌های اصلی آن می‌دانید؟

من تئاتر مردمی را به عنوان یک ژانر مثل مستند یا سیاسی نمی‌دانم، ولی تئاتری که به نوعی می‌خواهد به مردم نزدیک شود را می‌گویم تئاتر مردمی. ما اگر بخواهیم که این موضوعات به مردم نزدیک بشود باید رجوع کنیم به موضوعات فراگیر جامعه. ما اگر مفاهیم فلسفی و سیاسی خاص را در این نوع تئاتر بیان کنیم، مورد استقبال قرار نخواهد گرفت. برای همین تئاتری که به موضوعات اجتماعی و مذهبی توجه می‌کند را بیشتر تئاتر مردمی می‌دانم.

می‌شود به نمایش‌هایی که توسط خود مردم برای مردم اجرا می‌شود، تئاتر مردمی گفت؟ آیا فقط مردم در حد مخاطب قرار است باشند یا در بدنه اجرایی هم باید قرار بگیرند؟

خیر، همانطور که گفتم نمی‌توان برای تئاتر مردمی یک چارچوب تعریف کرد، ولی البته امروز تعاریفی را برای آن ارائه داده‌اند و مد شده است؛ اما شاید بعدها بتوان آن را به عنوان یک گونه تئاتر معرفی کرد، ولی نمی‌شود گفت که در تئاتر مردمی باید بازیگرها و کارگردان‌ها اینگونه باشند.
ما نوعی از تئاتر داریم که از آن به عنوان تئاتر شورایی یا مشارکتی یاد می‌شود که آن هم تا حدودی در مقوله تئاتر مردمی وارد می‌شود که سبقه هم در تاریخ تئاتر جهان دارد.

تئاتر مردمی آیا همان تعریف تئاتر بی چیز یا آوانگارد را دارد؟

خیر، با تعریفی که من از تئاتر آوانگارد دارم این دو باهم تفاوت دارند. ساحت این دو تئاتر از هم دور هستند، ساحت آوانگارد تقریباً تجربی است و انتزاعی و تفاوت زیادی با تئاتر مردمی دارد.

نیاز امروز ما به ورود به تئاتر مردمی یا به تعبیر بهتر رفتن هنرمند به میان مردم چقدر احساس می‌شود؟

وقتی ما خودمان به دل مردم می‌رویم نیازی نیست که از چهره‌های مشهور استفاده کنیم. زمانی که ما از درد دل مردم استفاده می‌کنیم، آن‌ها غرق در قصه می‌شوند و برای اجرای همچین نمایشی نیازی به استفاده از هنرمندان شاخص نداریم. البته ما برای جلب مخاطب به سالن‌های تئاتر با مشکل روبرو هستیم و غالباً برای دفع این مشکل به سمت استفاده از چهره‌های مشهور هنری می‌رویم. ولی اگر بخواهیم تئاتر مردمی را به همان شکل تئاتر بچه‌های مسجد داشته باشیم از چهره معروف نباید استفاده کنیم.

در شرایط کنونی آیا مردم حتی در قشر متوسط هم می‌تواند سرانه عادلانه‌ای در تماشای تئاتر داشته باشد؟

تا ۲ سال قبل جواب ما  مثبت بود؛ اما امروز ما در تهران تماشاخانه خصوصی داریم که تئاتر اجرا می‌کنند. احساسم این است که الان مشکل ما برعکس شده است و ما در عرضه مشکل داریم. تئاتر به یک هنر لوکس تبدیل شده و مربوط یه یک قشر خاصی شده است و لذا نتوانستیم تماشاگر مستمر برای تئاتر تربیت کنیم. زمانی برای ۱۰ تا ۱۵ تئاتر ما تماشاگر داشتیم که کافی و خوب بود؛ اما امشب ما در تهران ۷۰ – ۸۰ تا تئاتر داریم که برای آنان به اندازه کافی تماشاگر نیست و نصف سالن‌ها خالی است. این نشان می‌دهد که عرضه بیش از تقاضا است. ما تئاترهای گرانی داریم که برای قشر خاص و متمول است، ولی از سویی دیگر تئاترهایی هم هست که با قیمت پایین و مناسب و موضوع خوب برای تماشاگر وجود دارد، ولی به آن شکل که باید به آن توجه نمی‌شود. بعید می‌دانم که علت آن اقتصادی باشد، ما باید تماشاگر مستمر تئاتر تربیت کنیم و آن را به عنوان سرمایه اصلی تئاتر حفظ کنیم.

تئاتر مردمی آیا محقق کننده عدالت فرهنگی در عرصه تئاتر برای مردم می‌باشد؟

بله می‌تواند بشرط آنکه جریانی که تحت عنوان تئاتر مردمی شروع شده است ادامه پیدا کند، بسط داده شود، مرامنامه داشته باشد. توسط ارگان‌ها و نهادهایی که متولی آن هستند و مدعی هستند که تئاتر مردمی را ترویج می‌دهند پیگری بشود و قشر خاصی که تا به حال با تئاتر آشنا نبودند را جذب کند، در این صورت می‌تواند در محقق کردن عدالت فرهنگی موثر باشد.

ممنون از اینکه وقت خود را در اختیار ما قرار دادید.

به این مطلب امتیاز دهید:
12345 (رای دهید)
Loading...

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه می‌گذارد

مطلع شدن از

Top