«مهدی آذر یزدی» ما - یادداشتی از میر شمس الدین فلاح هاشمی - رسانه انقلاب

«مهدی آذر یزدی» ما

مردی که رهبری بخشی از تربیت فرزندان خود را مدیون او بود

نویسنده: میر شمس الدین فلاح هاشمی
مهدی آذر یزدی

“هجدهم تیرماه روز ادبیات کودک و نوجوان است. سالروز بزرگ مرد ادبیات کودک و نوجوان سرزمین ما؛ مهدی آذر یزدی . بزرگمردی که هر جا ذکر ادبیات کودک و نوجوان است نامش پیش تر خواهد آمد.”

بی شک زبان و ادبیات فارسی این خاک چون خورشیدی غرورآمیز بر تارک ادبیات جهان می‌درخشد. به راستی کدام شاخه از ادبیات است که ما بدان نبالیم. در حماسه، شاهنامه «حکیم ابوالقاسم فردوسی» را داریم. در عرفان، آن‌قدر دستمان پر است که فقط به بزرگانش چون «مولانا جلال الدین بلخی» و «خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی» را زان میان نام می‌برم. در تغزل و غزل سلطان سخن «شیخ مصلح‌الدین سعدی» شیرازی نام‌آورترین و استادترین است. در نثر، کتب فاخری چون کلیه و دمنه گویی هیچگاه تاریخ مصرف نداشته‌اند و جزئی از زندگی مردم شده است. هنوز هم مردمان بسیاری منابع قصه‌های شبانه‌شان برای کودکان از همین کتاب هاست. ضرب‌المثل‌های زیادی که در فرهنگ عامه مردم کارکرد دارد از همین منابع درخور است.

آن‌قدر مطالب و مفاهیم حکمی و تربیتی و دینی در قالب نظم و نثر در ادبیات ما وجود دارد که فقط کافی است نویسنده دلسوز و کاربلدی دست بر قلم ببرد و آن‌ها احیا کند و به زبان امروز ما نزدیک کند.

در سال‌های طاغوت ادبیات این سرزمین مورد تاخت و تاز و هجوم غرب قرار گرفته بود. از نشریات کودک گرفته (به طور مثال کیهان بچه های آن سال‌ها مملو از ترجمه آثار غربی بود که بدون ملاحظه به خورد کودکان داده می‌شد) کتاب‌های درسی ما در کنار شاه دوستی و شاه پرستی محل جولان مفاهیم غرب بود که در قالب داستان و شعر ارائه می‌گردید. فضای نشر کشور تحت سیطره ترجمه آثار ادبی جهان بود؛ بدون پاکسازی و آماده‌سازی. البته قرار هم نبود چنین حرکتی انجام شود. چون یکی از راه‌های نفوذ نرم فرهنگ غرب همین صنعت ترجمه بود که به درستی داشت کارش را انجام می‌داد!

در این میان مردی از یزد که اتفاقا خیلی دیر، خواندن و نوشتن را آموخته بود و بسیار به ادبیات این سرزمین عِرق داشت دست بر قلم برد و شروع کرد به دوباره‌نویسی و روان‌نویسی آثار فاخر ادب فارسی. نقش و تاثیر این مرد آنچنان اهمیت دارد که مقام معظم رهبری در دی ماه سال ۸۶ طی سخنانی که در استان یزد ایراد نمودند و اتفاقا جناب «مهدی آذر یزدی» هم در آن جلسه حضور داشتند سخنان عجیب و ارزشمندی درباره ایشان گفتند. ایشان ضمن تقدیر از مرحوم مهدی آذر یزدی به نکته ظریفی اشاره کردند و آن این بود که: “من خودم را از جهت رسیدگی به فرزندانم، بخشی از تربیت فرزندانم را مدیون این مرد و کتاب این مرد می‌دانم.”

بله! کتاب ” قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب ” در آن سال‌ها مامن پدران و مادرانی بود که مراقب فرزندان خود بودند تا هر چیزی را نخوانند. والدینی که نگران فرزندان خود بودند تا رشته پیوندشان با گنجینه عظیم ادبیات این سرزمین قطع نشود.

مقام معظم رهبری ضمن توصیف فضای ادبی آن سال‌ها چنین می گویند: ” بچه‌های ما داشتند به دوران مُراهقی – یعنی نزدیکی به بلوغ – می‌رسیدند، دوره هم دوره‌ی طاغوت بود و همه‌ی عوامل در جهت گمراه‌سازی ذهن و دل جوان حرکت می‌کرد. من دلم می‌خواست چیزی باشد که جوان‌های ما با او هدایت شوند و جاذبه هم داشته باشد. خب، کتاب خوب که خیلی بود. بنده فهرست پیشنهادی کتاب می‌نوشتم و بین جوان‌های دانشجو و دانش‌آموزهای سطوح بالای دبیرستان‌ها پخش می‌شد، اما برای بچه‌های کوچک، دستمان خالی بود، تا اینکه کتاب ایشان (مهدی آذر یزدی) را من پیدا کردم. نگاه کردم دیدم این از جهات متعددی، از دو سه جهت، همان چیزی است که من دنبالش می‌گردم. ”

ایشان در ادامه خطاب به مهدی آذر یزدی که در جلسه نشسته بودند گفتند: ” خواستم این حق‌شناسی را من به نوبه‌ی خود کرده باشم. ایشان یک خلأئی را در یک برهه‌ی از زمان برای زنجیره‌ی طولانی فرهنگی این کشور پر کردند. این کار، با ارزش است. خداوند از شما – آقای مهدی آذر یزدی ! – این خدمت را قبول کند و مأجور باشید. این ستایش‌های زبانی و اینها، اجر کارهائی که با اخلاص انجام گرفته باشد، نمی‌شود؛ اجر کار مخلصانه را خدا باید بدهد و خدا هم خواهد داد.”

نوع سخنان معظم له درباره جناب مهدی آذر یزدی ارزش عظیم کار ایشان را بیان می‌کند.

حالا بعد گذشت تقریبا نیم قرن از حرکت مرحوم آذریزدی در نمایاندن دوباره آثار ادبی ماندگار گذشته ما و با توجه به تغییرات زبانی نسل امروز و ایضا رسوخ دوباره آثار ادبی غرب در قالب همه ابزارهای موجود، نیاز به بازنگری و روان نویسی این آثار مجددا احساس می‌شود.

طی سال‌های گذشته بعضی از نویسندگان حوزه کودک و نوجوان چون فرهاد حسن زاده بخشی از ادبیات کهن و قدیم ادبیات فارسی را بازنگری کرده‌اند. اما متاسفانه یا همه کتاب‌های فاخر را شامل نمی‌شد و یا کتاب‌های منتشره آن‌گونه که باید و شاید به مردم معرفی نشد.

کلام آخر اینکه نگاهی جدی و آگاهانه به ادامه حرکت مرحوم مهدی آذر یزدی می تواند تا حدی هم میزان گسست با ادبیات و مفاهیم ارزشمند گذشته را جبران کند و هم اینکه از میزان آسیب آثار ترجمه ای در حوزه ادبیات کودک و نوجوان جلوگیری کند.

به این مطلب امتیاز دهید:
12345 (رای دهید)
Loading...

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه می‌گذارد

مطلع شدن از

Top